); ga('send', 'pageview');

Hiện nay, khái niệm 'startup' đang được dùng để mô tả những công ty công nghệ hoặc công ty mang yếu tố công nghệ có tiềm năng gọi vốn từ các nhà đầu tư thiên thần hoặc các VC (quỹ đầu tư mạo hiểm). Tuy nhiên, cách định nghĩa này có phần giới hạn các mô hình kinh doanh mà các nhà khởi nghiệp có thể theo đuổi, bởi vì các công ty đáp ứng tiêu chí đầu tư của các quỹ VC chỉ là một tập hợp nhỏ trong số rất nhiều loại hình khởi nghiệp kinh doanh.

Một công ty khởi nghiệp tốt chưa chắc đã là một thương vụ đầu tư tiềm năng trong mắt các VC. Để có thể lý giải điều này, trước hết chúng ta cần phải hiểu rõ mô hình hoạt động của các nhà đầu tư thiên thần và VC.

Mô hình hoạt động của VC

Triển vọng 'exit' (thoái vốn)

Khi VC bỏ tiền ra đầu tư vào công ty của bạn, "ngày hái quả" là ngày họ có thể bán lại số cổ phần mình nắm giữ. Vì thế, trừ khi là họ thấy có khả năng bán cổ phần cho một bên nào đó trong tương lai, ví dụ như các nhà đầu tư ở những vòng gọi vốn sau, người mua trong các thương vụ mua bán & sáp nhập chiến lược hoặc khi công ty tiến hành IPO, thì họ không có lý do gì để đầu tư, kể cả khi công ty đó có tiềm năng đạt được thành công kinh doanh nhất định.

Khả năng thu về 10 lần khoản đầu tư hoặc hơn

Trong danh mục đầu tư của một nhà đầu tư, có rất nhiều công ty sẽ thất bại. Vì vậy, để có thể thu về kết quả khả quan cho cả một danh mục, họ phải có một vài công ty thành công và đem lại cho họ 10-20 lần số tiền mà họ đã đầu tư ban đầu.

Vị thế dẫn đầu trong thị trường

Để đem lại 10-20 lần lợi nhuận cho các nhà đầu tư, các công ty phải chiếm được vị thế dẫn đầu trong một thị trường có qui mô đủ lớn. Nếu không, các nhà đầu tư trong những vòng gọi vốn sau sẽ không có lý do gì để mua cổ phần của các nhà đầu tư ở những vòng trước ở mức giá cao hơn. Do đó, kể cả khi một công ty kinh doanh có lời (một kết quả đáng khích lệ đối với nhà sáng lập) nhưng lại chưa có được vị trí ưu thế trên thị trường, nhà đầu tư sẽ không thể bán được cổ phần của mình (nhất là nếu muốn bán với giá cao hơn).

Nhân rộng mô hình kinh doanh (scale)

Nếu công ty không nhân rộng được hoạt động, nhà đầu tư sẽ không thể nào thu lợi trên khoản đầu tư của họ.

Chính vì thế, loại hình công ty duy nhất mà các nhà đầu tư thiên thần hay VC có thể đầu tư vào là các công ty có khả năng nhân rộng hoạt động kinh doanh nhanh chóng và đạt được thế thượng phong trong một thị trường rất lớn. Chỉ khi đó, những nhà đầu tư mới có thể bán phần sở hữu công ty của mình cho người khác ở mức cao hơn 10-20 lần so với khi họ đầu tư để mua được phần sở hữu đó.

Không phải công ty nào cũng đáp ứng được tất cả những yêu cầu trên, kể cả khi công ty đó mang lại kết quả kinh doanh đáng hài lòng cho nhà sáng lập. Vì thế, nếu khi bắt đầu kinh doanh, nhà sáng lập coi việc gọi vốn từ VC là trọng tâm, họ sẽ có ít lựa chọn hơn so với khi không coi trọng việc này.

Một nhà hàng, một công ty sản xuất giày handmade, một tiệm bán hoa, bán đồ nội thất, đồ trang sức, một công ty quảng cáo, một xưởng sản xuất, hay bất kì một mô hình kinh doanh chính thống nào mà khiến các nhà sáng lập hạnh phúc khi làm việc và thoả mãn với tình hình kinh doanh thì đều là một công ty tốt. Tuy nhiên những công ty này và rất nhiều công ty khác có thể không đáp ứng được các tiêu chí của những quỹ đầu tư mạo hiểm. Và điều đó là hoàn toàn bình thường.

Theo quan điểm của cá nhân tôi, bất kì một hình thức kinh doanh chính thống nào tạo ra việc làm và thu nhập thoả mãn cho nhà sáng lập thì đều là một công ty khởi nghiệp "startup."

Lời khuyên của tôi dàng cho các nhà sáng lập là hãy nghĩ xem công việc gì sẽ khiến họ thấy thích thú, đánh giá khả năng sinh lời của mô hình kinh doanh đó xem có thể làm họ hài lòng không, và cân nhắc những lựa chọn huy động vốn phù hợp. Nếu công ty của bạn không phù hợp để gọi vốn từ VC, hãy nghĩ xem có cách nào khác để tiếp cận các nguồn vốn không. Một số điểm bạn có thể lưu ý:

  • Nhiều công ty có thể kinh doanh tốt và có lợi nhuận mà chỉ cần số vốn ban đầu rất nhỏ.
  • Hãy tập trung để làm sao sinh lời nhanh nhất thay vì tập trung vào 'mở rộng kinh doanh.' Chỉ khi bạn có tiền để duy trì công ty, bạn mới thực sự có cơ hội tham gia vào thị trường.
  • Để đạt được thành công vượt bậc 'sau một đêm,' bạn cần phải chuẩn bị cả một thập kỷ. Đừng vội vã. Hãy kiên nhẫn xây dựng một công ty khoẻ mạnh. Nếu không có nguồn vốn ngoài để phát triển, hãy phát triển hết mức có thể với những nguồn lực nội tại.
  • Chi tiêu dè xẻn. Chỉ dùng tiền vào những việc cần thiết.
  • Chi phí marketing sáng tạo không bao giờ rẻ.
  • Các sản phẩm và dịch vụ cho vay thế chấp và tín chấp cho doanh nghiệp hiện có rất nhiều trên thị trường. Không dễ tiếp cận nhưng cũng không phải là hoàn toàn ngoài tầm tay.
  • Crowd funding (gọi vốn từ cộng đồng) là một lựa chọn khả thi trong một số trường hợp.
  • Một số công ty khởi nghiệp có thể gọi vốn ban đầu từ các nhà đầu tư chiến lược - những doanh nghiệp có thể thu lợi từ hoạt động của công ty khởi nghiệp đó. VD: một hãng dược có thể đầu tư vào một startup xây dựng mạng lưới các bác sĩ bởi họ thấy có giá trị trong đó.

Xem bài viết gốc bởi Prajakt Raut tại đây. Bản dịch do 500 Startups Việt Nam cung cấp.

Thành phố San Francisco
Tầng 6, 814 Mission,
San Francisco, CA 94103, USA

© 2010-2019 500 Startups